Học tập suốt đời – Những câu chuyện kể của bác Nguyễn Lân Dũng

“Được nghe, được thấy, cảm nhận rõ một người sống vì “Nghiệp” là như thế nào
Một ngày đẹp trời, trăng lên cao, mây nhởn nhơ, em được tặng sách và đặc biệt là nghe những trăn trở của một Người đáng kính cho đất nước, dân tộc … tự thấy bản thân mình quá nhỏ bé!
Cảm ơn chị Thuy Pham đã tạo ra cơ duyên này” – đó là cảm xúc của mình ngay khi kết thúc buổi nghe bác Nguyễn Lân Dũng nói chuyện :)

Và để khỏi quên những gì bác nói trong hơn 2h đồng hồ không nghỉ (dù chưa ăn tối), thì mình sẽ cố thức thêm vài tiếng để viết lại cho mình sau này cần có thể tra cứu, cho những ai chưa có cơ hội được nghe bác kể chuyện ^^

Lâu rồi, không háo hức gặp ai, hôm nay được gặp bác Lân Dũng – người mà hồi còn là học sinh, mỗi chương trình có bác lên sóng mình đều chú ý lắng nghe, hôm nay được gặp trực tiếp – về giọng nói, ngữ điệu và cách truyền đạt vẫn vậy, tuy dáng đi và nước da của bác đã thể hiện rõ những dấu hiệu của tuổi già, nhưng nhiệt huyết mà bác truyền cho những người nghe hôm nay thì tuổi trẻ chúng tôi chắc còn phải chạy xa hơn nữa mới có được!

Tôi sẽ viết lại những câu chuyện bác đã kể trong buổi tối hôm nay, có những câu chuyện rất vui, rất thú vị, và cũng có những câu chuyện rất xúc động …

Đường phố Hà Nội càng ngày càng nhiều ô tô, khiến cho bác di chuyển từ nhà lúc 5h đến FPT đã là 6h30. Có một sự khác biệt tôi nhận thấy với đa số những người chia sẻ mà tôi tham dự, bác Lân Dũng có một sự toàn tâm toàn ý cho cái “nghiệp” của bác :) – nếu ngày nào bạn cũng được sống, được chia sẻ bởi những con người như thế này, thì bạn sẽ luôn muốn mình tốt hơn nữa, có lẽ gần đèn thì rạng là như thế ^^

Câu chuyện 1: Kỳ thi quốc gia, đổi mới giáo dục …

Mở đầu cho câu chuyện “học tập suốt đời”, bác Dũng chia sẻ luôn trăn trở của mình về Quyết định kỳ thi chung tốt nghiệp THPT mới được Bộ Giáo dục & Đào tạo, những điều bác trăn trở về hệ thống giáo dục Việt Nam hiện nay, các bạn có thể theo dõi thêm tại clip này 

Và cũng có thể đọc thêm tại bài viết của bác về phương án cho kỳ thi chung quốc gia tại blog riêng của bác http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2014/08/23/k_thi_qu_c_gia

Câu chuyên 2: Tôi học 4 trường sư phạm

Bác Nguyễn Lân Dũng là một trong số những người được chọn để đào tạo trở thành giảng viên đại học: Sư phạm Việt Bắc, Sư phạm Sơ cấp tại Trung Quốc (do Bác Hồ cử đi), Sư phạm Trung cấp và ĐH Sư phạm khoa học.

Bác chia sẻ về thời điểm đó: các bác học để thành người, các bác có may mắn được học với những người thầy giỏi (là những người được giao nhiệm vụ dạy các bác học, dù các thầy chưa biết nội dung môn học đó => các thầy tự học rồi dạy lại cho các học trò)

Bác Dũng tốt nghiệp đại học năm 18 tuổi vì thời gian học đại học được dồn lại 2.5 năm, học thông hè :)

Bác Dũng sợ tư duy dự án, tư duy nhiệm kỳ hiện nay tại Việt Nam 

Về cây bao báp của anh Ngọc, anh Ngà http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2012/12/24/mar_t_na_ng_da_n_a_a_ga_y_trar_ng_a_amar

Nếu mỗi trường học tại Việt Nam trông 1 cây này thì thật tuyệt nhỉ <3

Mình nghĩ sau này mình sẽ trồng 1 cây tại trang trại của mình :P

Học để phục vụ, học để cống hiến

Bác Dũng khuyên thanh niên nên làm việc vì đó là cái “nghiệp” chứ đừng nên coi đó là cái Nghề kiếm tiền. Bác có đưa ví dụ về nhà bác Phan Quang để những người làm báo ngày nay học tập :)

Khi bạn gắn với cái “nghiệp” bạn sẽ có tầm ảnh hưởng đến quốc gia, dân tộc, làm cho quốc gia, dân tộc, xã hội phát triển và tốt hơn. 

Câu chuyện về những người không học qua đại học nhưng lại rất thành công và hạnh phúc 

Về tảo tươi http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2012/07/07/taoco_xoaorn_spirolina_1

http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2014/07/29/t_o_xo_n_t_i

Về rau bảo đảm http://vietsciences.free.fr/timhieu/khoahoc/thucpham/raudeanphailarausach.htm

Viện Vi sinh vật và công nghệ sinh học do Bác Nguyễn Lân Dũng đề xuất thành lập http://imbt.vnu.edu.vn/vi/ptn_vn_btg_vsv

có Bảo tàng Giống chuẩn Vi sinh vật Việt Nam (Vietnam Type Culture Collection hay gọi tắt là VTCC) bảo quản hơn 9.000 chủng vi sinh vật và sẵn sàng cung cấp cho ai cần và sẵn sàng đầu tư sử dụng và phát triển thành các sản phẩm có ích cho xã hội (bác Dũng bảo vậy)

Về Vườn chim Việt của anh Trần Hữu Giáp http://vuonchimviet.com/ hiện tại có 35 loài chim, và có 1 số giống có hiệu quả kinh tế cao:

- Vịt giời: mắn đẻ, và không có bệnh tật, ăn ngô và thả ao (cắt 1 cánh để không bay), đầu tư máy ấp 3tr, mua trứng 3tr và thức ăn 4tr là có thể bán cho các nhà hàng đặc sản để thu lại vốn :)

- Công & chim trĩ thường được mua về thả vườn làm cảnh, cũng là 2 loài nuôi rất kinh tế. 

Năm 2016 Ecopark sẽ có 1 vườn chim với 60 loài chim :)

Về vườn đào Tân Yên của Hồ Việt Hoa 

http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2012/05/31/sar_i_a_a_caung_tha_nh_hoa_2

Đoạn này bác có chia sẻ một bí quyết về thực vật, có một số chi có tính di truyền ở ngọn, tức là bạn có thể cấy ghép các loại cây cùng chi với nhau trên một gốc 

Về cây bơ phủ bóng cho vườn cafe

http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2014/04/06/vua_ban_2014

————

Bác Dũng nói, ở Đức rất ít người học Đại học vì họ thích học nghề hơn, và trong xã hội những người làm nghề cũng được trả công xứng đáng, có lộ trình phát triển rõ ràng, thu nhập thậm chí còn cao hơn những người học đại học hay nghiên cứu. 

Bác khuyên thanh niên nên xác định được điều mình thích học, học cho bản thân mình, đại học không phải con đường duy nhất của thanh niên, nhưng nếu đã xác định vào đại học thì phải học thật giỏi (nghe câu này thật hổ thẹn quá :()

Bác kể về câu chuyện sau khi tốt nghiệp đại học, bác được phân công là giảng viên môn vi sinh vật trong khi quá trình học đại học của bác chưa được học nửa chữ về bộ môn này, thời điểm đó, tìm khắp Việt Nam chỉ có bác Đặng Văn Ngữ biết về nó, và bác Lân Dũng đã đến hỏi bấc Ngữ 1 câu nên bắt đầu như thế nào?

Bác Đặng Văn Ngữ khuyên 1 giảng viên đại học 3 điều như thế này:

- Kiến thức ở sách nước ngoài, nên phải học tiếng nước ngoài trước

- Dạy đại học phải nghiên cứu khoa học để tránh lý thuyết suông

- Dần dần phải viết sách về môn học mình dạy (sách giáo khoa)

Và 3 lời khuyên này đã giúp bác Nguyễn Lân Dũng trở thành con người như ngày hôm nay, bước đầu bác Dũng dịch 2 cuốn sách trong vòng 1 năm bằng cách tra từ tiếng Nga sang tiếng Trung Quốc rồi chuyển thành tiếng Việt … cứ như vậy bác miệt mài với cái “nghiệp” vi sinh vật, xây dựng niên viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học như ngày nay, trong tương lai, bác đang ấp ủ xây dựng phân xưởng để có thể ứng dụng những nghiên cứu của viện vào thực tế, làm ra sản phẩm phục vụ xã hội 

Bác Dũng có giới thiệu cuốn sách mới của bác về học Tiếng Anh http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2014/04/25/sa_ch_mar_i_carba_ta_i, cuốn Từ vựng tiếng Anh tối thiểu trong đó có 1400 từ, mỗi từ có 10 ví dụ sử dụng :)

Nguyên tắc học ngoại ngữ của bác Dũng là: học ít – dùng ngay sau đó mở rộng dần

—–

Về thế hệ tiếp nối “nghiệp” của mình, bác chia sẻ quan điểm và thành quả đạt được là bác đào tạo được 40 người có thể tiếp tục duy trì con đường bác đang đi, bác nói rằng: mình giỏi nhưng đừng nghĩ mình làm được hết, cần đào tạo được lớp đàn sau giỏi hơn mình – tư duy này và làm được việc này mấy ai có được?

—-

Muốn phát triển cần nối vòng tay ra quốc tế, Việt Nam ta còn lạc hậu lắm, đến vacxin còn chưa sản xuất được, thuốc thì toàn bào chế, không nghiên cứu sâu và không tập trung, đầu tư dàn trải :)

Hãy tìm hiểu về Yakult http://www.yakult.vn/ để biết người Nhật đã làm nghiên cứu khoa học nghiêm túc như thế nào!

Thế giới cũng có những loại thảo dược http://www.thaoduocthegioi.com/app.cgi tốt cho sức khỏe, Việt Nam có sẵn nguồn nhưng chưa biết cách làm, toàn để bị hủy hoại :(

—–

Về học, các bạn nên tìm đọc bài của Lý Quang Diệu viết về việc học Tiếng Anh tại Singapore http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2014/09/09/ti_ng_anh

Bác Dũng khuyên chúng tôi nên tự học qua Internet bằng tiếng nước ngoài, và bác nói, bên cạnh công việc chuyên môn, bạn hoàn toàn có thể làm những công việc khác nữa. Trên thế giới những phát minh, sáng chế được bảo hộ sau 5 năm đều công bố trên mạng internet, đó chính là nguồn thông tin hữu ích cho bạn học hỏi và ứng dụng. 

———–

Câu chuyện cảm động

Về chiến dịch Đường 9 nam Lào http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2014/07/17/c_n_c_bi_t_n

Về người thương binh khi bị bom B52 đứt xoẹt 2 chân còn lạc quan nói với đồng đội là đứt đều thế này thì sau này sẽ vẫn đi được, đó là chú thương binh ở Cẩm Phả câu chuyện đó đây http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2011/12/23/hai_chacn_em_casn_a_ar_laoii_chiaoin_tra

Câu chuyện về 50 cây chống ung tư tại Việt Nam và có 1 loại Thất diệp nhất chi mai đã được người Trung Quốc sang thu mua hết http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2014/06/11/ong_n_m_yersin

——–

Bác bảo bây giờ tuổi trẻ các bạn dám làm lắm, bác kể về nhóm “đi & mở” diễn kịch cho các làng nghề để bảo vệ môi trường http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2014/08/31/i_va_m

——-

Hỏi về dạy con:

Bác Dũng chia sẻ quan điểm ở trường là phụ, bố mẹ dạy con là chính. Bố mẹ nên dạy con ý chí không chấp nhận nghèo, dạy con ý thức học cho mình, tạo điều kiện cho con học hành, khuyên con chơi với bạn tốt. Và đặc biệt bác nhấn mạnh là không mắng/đánh con vì điều đó chứng tỏ bố mẹ bất lực, ngu dốt. Thay vào đó hãy động viên tinh thần, tạo truyền thống gia đình, là tấm gương cho con cái noi theo, quan tâm đến con bằng tình yêu thương, tìm hiểu các phương pháp dạy con để áp dụng cho phù hợp, cho con được trải nghiệm và quan sát cuộc sống của những người nghèo hơn để con tự ý thức được điều kiện sung sướng hiện có. Hãy đào tạo bộ óc chứ đừng đào tạo bộ sách! Nên cho con học 1 loại nhạc cụ. 

Bác Dũng cũng kể về trường phổ thông liên cấp Olympia về cách thức đào tạo của họ, bác thấy rất hiệu quả: chỉ dạy những thứ cần nhớ; những thứ không cần nhớ mà vẫn phải dạy thì sẽ kể chuyện và không bắt học sinh phải nhớ :)

Bác cũng lấy ví dụ về trường Đoàn Thị Điểm tại Quảng Ninh http://blogtiengviet.net/nguyenlandung/2014/09/05/tr_ng_i_m_vung_m

Bác khuyên ăn để sống, vậy nên ăn các loại có nhiều protein như thịt cá, trứng, sữa … hạn chế ăn tinh bột và ăn thực phẩm sạch!

 

———-

4 điều đề phát triển bản thân bác Nguyễn Lân Dũng muốn chia sẻ:

- Sống khỏe. Có 3 bí quyết của nhà giáo Nguyễn Lân (bố của bác Dũng) là tập thể dục hàng ngày (2 tiếng/ngày theo nguyên tắc không để bộ phận nào trên cơ thể không được vận động); Tắm nước lạnh từ chân lên đầu rồi mặc ấm trước khi ra khỏi phòng tắm; đi đại tiện 2 lần/ngày – cái này phải luyện tập :P và được giải thích là chất độc thì phải đào thải)

- Chết nhanh: đừng sống đời sống thực vật, khổ con cháu. Bác lấy ví dụ về Nguyễn Khắc Viện http://vov.vn/nguoi-viet/tinh-cach-nguyen-khac-vien-246006.vov đã làm được việc này, viết di chúc là cấm cấp cứu

- Ít của để dành: bác bảo nhiều của thì con hư, ít của con còn tử tế

- Nhiều người thương tiếc: xã hội sẽ thương tiếc bạn khi bạn có ích cho xã hội, bác Dũng kể về đám tang của bố mình là nhà giáo Nguyễn Lân http://sknc.qdnd.vn/sukiennhanchung/vi-vn/89/70/81/81/81/130020/default.aspx

Cuốn sách “Từ điển Từ & ngữ tiếng Việt” được nhà giáo Nguyễn Lân bắt tay viết lúc 90 tuổi, và hoàn thành lúc 95 tuổi

Kết thúc chương trình, bác Dũng còn nói sẽ chia sẻ thêm một buổi về chủ đề “làm sao để sống khỏe”!

Thế đấy, chỉ có 2h đồng hồ bác nói, mà về tôi phải đọc thêm hơn 2h đồng hồ nữa vẫn chưa xử lý hết những thông tin mà bác cung cấp! Những cây đại thụ tại Việt Nam cũng quá nhiều thứ để học hỏi, vậy mà sao cứ phải đi học mấy ông nước ngoài làm gì nhỉ, sẽ phải đọc nhiều hơn về các bác mới được!

Giờ thì sống khỏe bằng cách đi ngủ cái đã ^^

selfie

[CNS28] – OSHO, Sáng tạo & Hạnh phúc tại Tâm <3

Sáng tạo – bừng cháy sức mạnh bên trong

OSHO – Creativity Unleashing the Forces within

& Hạnh phúc tại Tâm – Joy the happiness that comes from within

Học ở UCIE từ 2009, đến giờ cũng được 5 năm rồi, số lần nhìn thấy sách của OSHO không ít, thế mà trong suốt phần lớn quãng thời gian đó mình không nghĩ mình thích/có thể đọc sách – tự thấy nó chưa đủ hấp dẫn mình bằng các cuốn sách được quảng cáo là bestseller, những cuốn sách về khoa học quản lý, về kỹ năng làm việc … để rồi đến thời điểm này, mình đọc từng câu từng chữ trong mỗi trang sách, mình thấy nó dễ hiểu và đáng đọc hơn những cuốn sách về kỹ năng kia.

Có thể con người ta, đến một thời điểm nào đó, người ta gọi là cái “duyên”, hoặc là đến “ngưỡng” người ta có thể hiểu được những cuốn sách và nội dung mà chưa bao giờ họ nghĩ họ cần hiểu nó.

Nhân dịp trăn trở về cuộc sống của mình, mình tình cờ đọc được bài viết này http://www.camxahoc.vn/?p=11615 Phép màu của tình yêu, ngay khi đọc xong đã phải báo ngay với Thầy:

  • “bài này hay quá Thầy ơi http://www.camxahoc.vn/?p=11615
  • :), Em đọc hết không?
  • hết từng từ mà Thầy :), về cơ bản đâu khác những gì Thầy nói”

Tự quan sát bản thân, và mình thấy những cố chấp, bảo thủ trong con người mình, thấy những cảm giác lo lắng, sợ hãi … và cũng thấy được những cảm xúc yêu thương … đọc xong 2 cuốn sách trong 1 tuần, thấy ngộ ra vài thứ. Và chắc chắn một điều, sau này đọc lại, mình cũng sẽ có những suy nghĩ khác về chúng :v

Cảm nhận trước về cuốn “Sáng tạo – Bừng cháy sức mạnh bên trong”, cuốn sách này viết theo phong cách khoa học, khá logic và dễ tiếp nhận, ngoài 2 chương đầu và cuối mình không ấn tượng gì lắm thì mình nhớ nhất 3 chương ở giữa:

Năm trở ngại (cho sáng tạo ấy):

  • Ý thức về cái tôi
  • Chủ nghĩa cầu toàn
  • Trí tuệ
  • Niềm tin
  • Trò chơi danh vọng

Bốn chìa khóa:

  • Trở lại là một đứa trẻ
  • Sẵn lòng học hỏi
  • Thấy niết bàn giữa trần thế
  • Sống mộng mơ

Bốn câu hỏi:

  • Ký ức và trí tưởng tượng
  • Chứng trầm cảm hậu sản
  • Sáng tạo và sự lai tạo
  • Nghệ thuật kính trọng đồng tiền

Nói về năm trở ngại, có vẻ khá đúng, khi bạn còn có cái tôi, bạn sẽ không thấy được những quy luật tự nhiên của cuộc sống; Nếu bạn quá cầu toàn bạn cũng phá vỡ những thứ vốn là tự nhiên. Trí tuệ cũng là một trở ngại của sáng tạo? Nghe có vẻ vô lý nhỉ? Nhưng thực sự là như vậy đấy, ko tin bạn cứ đọc mà xem :D

Cản trở thứ tư là niềm tin, câu chuyện về người thợ mộc vào rừng và tâm sự với những cái cây, hỏi xem cái cây nào sẵn sàng làm ghế, nếu chúng sẵn sàng, người thợ mộc mới đem chúng về để làm thành cái ghế … liệu trong cuộc sống, bạn có đủ kiên nhẫn đợi một việc tất nhiên nó sẽ tới không, hay bạn ra sức thúc ép cho nó xảy đến khi bạn cần? Phần này cũng có một câu chuyện về một nghệ sỹ điêu khắc chỉ cần chạm tay vào một người con gái mà có thể tạc được bức tượng giống y nàng, làm ta liên tưởng đến anh chàng kiến trúc sư đầy hấp dẫn trong tác phẩm Suối  nguồn.

Trò chơi danh vọng – có một vài câu chuyện rất hay – xã hội hiện tại đa phần đang lao đầu vào nó. Chuyện kể rằng ở một đất nước nọ, có một nhà thơ làm rất nhiều bài thơ hay, nhưng trong nước chẳng ai thèm đọc nó. Nhưng đến khi nó được dịch ra tiếng Anh thì thế giới đã ca tụng chúng, rồi quay trở lại, những người trong nước đua nhau tìm để đọc và ca tụng theo, vậy cái thật sự họ ca tụng là gì? Là cái hay của bài thơ hay là cái danh tiếng kia? Hay có một nhà tâm lý học đã từ chối nhận giải Nobel với lý do: “Tôi đã nhận đủ phần thưởng trong quá trình làm việc rồi. Giải Nobel không giúp thêm được gì mà trái lại nó còn kéo tôi xuống. Giải thưởng đó tốt cho những người nghiệp dư đang tìm kiếm sự công nhận; còn tôi, tôi đã quá già, cũng như đã tận hưởng đủ rồi. Tôi yêu mọi điều mình làm, bản thân nó đã là phần thưởng rồi. Tôi không muốn nhận bất kỳ phần thưởng nào khác, bởi không gì có thể tốt hơn những cái tôi đã nhận được” – cuộc sống có mấy người sống được như thế nhỉ? Bạn yêu công việc mình làm, và được làm những việc đó là niềm hạnh phúc, là giải thưởng cho chính bạn, bạn không cần phải có ai đó công nhận công sức bạn bỏ ra, chỉ cần bạn được làm những việc đó – đó là tình yêu của bạn dành cho công việc, hãy chọn cho bạn một công việc mà không cần phần thưởng bạn vẫn làm tốt J

Trở lại là một đứa trẻ dường như là một chìa khóa khá dễ hiểu đối với mỗi người, đứa trẻ không quan tâm xã hội đang có những quy tắc gì, chúng cũng không sợ ai đó bảo chúng là ngốc nghếch, chúng sẵn sàng thử nghiệm những phương án mới mà chưa ai nghĩ ra … và chúng được sáng tạo, được phát huy bán cầu não phải đầy sáng tạo của chúng ^^. Và qua thời gian, qua trường lớp, chúng dần dần bị mất khả năng đó bởi các môn học ở trường đa phần đều dùng để phát huy não trái :v

… nói chung, mình thấy, chốt lại của cuốn sách muốn nói: nếu bạn muốn phát huy tính sáng tạo từ bên trong bạn, thì bạn cần hiểu mình là một phần trong cái tổng thể, cái tổng thể luôn có quy luật, mỗi sự vật, con người sinh ra đều có những sứ mệnh riêng, và nếu bạn làm mọi việc từ cái tâm của bạn thì chính bạn đã là một phần của cái tổng thể, hòa hợp với những điều xung quanh, đó là lúc bạn sáng tạo.

Một vài trích đoạn mình thích 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Còn “Hạnh phúc tại tâm” thì sao?

 

Cuốn sách cũng chia thành nhiều phần, nhưng các phần đều có 1 ý giống nhau, đó là bạn nên sống cho hiện tại. Cuộc sống khi bạn sinh ra và khi bạn chết đi đều là 2 bàn tay trắng, vậy thì tại sao bạn phải đau khổ để có được cái này hay cái khác? Cuốn sách cũng đưa ra những khái niệm về niềm vui, nỗi khổ, hạnh phúc và sự an lạc và khuyên bạn nên thiền định để có được sự an lạc. Bạn không thể thay đổi hay làm chủ được những thứ ngoài bạn, vậy nên hãy khám phá chính bản thân mình và làm chủ nó, hiểu nó để có được trạng thái an lạc. “Chừng nào còn sống thì bạn vẫn còn là một cá thể duy nhất. Chỉ có xác chết mới giống nhau. Chúng ta không bao giờ giống nhau, không thể giống nhau. Cuộc sống trôi đi không bao giờ lặp lại” vậy nên bạn đừng bao giờ so sánh mình với người khác “So sánh khiến bạn bắt chước. Bắc chước một ai đó là đánh mất cơ hội được sống đúng với bản chất của mình”. Nếu bạn sinh ra là hoa móng rồng, thì đừng bắc chước hoa hồng, hãy sống trọn cuộc đời của hoa móng rồng :)

Tạm kết, cũng chưa phải là ngộ hết, cơ mà sẽ tập luyện để có được cuộc  sống an lạc, nhất là sẽ gặp được một người bạn đồng hành cùng năng lượng tích cực với mình – có một đoạn trong cuốn sách trả lời cho câu hỏi “Có phải một người nên tự chiêm nghiệm sự cô đơn của bản thân trước khi bắt đầu những mối quan hệ” – “Vâng, bạn phải tự chiêm nghiệm sự cô đơn của bản thân cho đến khi sự cô đơn chuyển thành tự tại. Chỉ khi đó bạn mới có thể có mối quan hệ sâu sắc và phong phú. Chỉ khi đó bạn mới có thể tiến đến tình yêu”. “Con người không cần phải làm gì cả để có được hạnh phúc. Người ta chỉ việc đi và sống. Chỉ đơn giản như vậy thôi!”

Cảm ơn anh Nghĩa, anh Thăng đã sẵn sàng cho mượn sách khi e có cảm hứng đọc chúng :)
Chúc gia đình Mến sách những ngày nghỉ thư giãn, bình an, tự tại và an nhiên ^^

Tặng cả nhà một cánh hoa Rơi mà không Rơi giữa mùa Thu Hà Nội

Và hãy sống theo cách của bạn!

JSS – Job Satisfaction Survey là gì? Tạo động lực cho nhân viên như thế nào?

Tạo động lực cho nhân viên

Cơ sở: Học thuyết Maslow, Học thuyết hai nhân tố của Frederic Herzberg, Học thuyết lãnh đạo theo tình huống (Situation Leadership) & DISC

“Mỗi ngày trôi qua đời ta ngắn lại” – là câu nói Thầy vẫn nói trong mỗi lớp học DISC, chúng ta nếu sống được 72 tuổi (theo tuổi thọ trung bình) x 365 ngày = 26.280 ngày; giờ mình đã 30 tuổi, nghĩa là sống được gần 11 nghìn ngày, và chỉ còn hơn 15 nghìn ngày nữa thôi (nếu ko có gì bất thường xảy ra :D) – kể cũng hơi tham lam nhỉ :D

Nghĩ về câu nói đó, và một vài lời động viên của bạn ấy, tự nhiên mạng mất rồi có vào lúc nửa đêm cũng phải mò dậy viết lại bài học ngày hôm kia trong lúc chưa kịp quên và còn ấn tượng với nó bởi sự đơn giản, sâu sắc và dễ nhớ mà Thầy đã hướng dẫn các thành viên trong lớp.

Đi vào chủ đề chính: tạo động lực cho nhân viên như thế nào?

Cách đây hơn 2 năm, đã từng được thầy hướng dẫn và phân tích các yếu tố tạo động lực theo học thuyết Hai nhân tố của Frederic Herzberg, cũng biết về 3 học thuyết X, Y, Z [LTNS1] Học thuyết X, Y, Z trong Quản trị nhân sự, và cũng đã được học về Situation Leadership (lãnh đạo theo tình huống) với 4D tương ứng với 4S … và cũng đọc qua khá nhiều bài viết về tạo động lực, về tuyển dụng, đào tạo … nhưng buổi học đó, nó như tóm gọn lại hết cho mình, thấy đơn giản quá, mà thực tế mấy ai áp dụng được nó nhỉ?

Nếu như học thuyết 2 nhân tố chia ra 2 loại: một là yếu tố duy trì (nếu không có những yếu tố này, NLĐ sẽ bất mãn – nhưng nếu có thì người ta chỉ đạt đến cấp độ không bất mãn mà thôi)

Hai là yếu tố tạo động lực, nếu có các yếu tố này thì NLĐ sẽ thỏa mãn

Điểm giữa chính là điểm chốt mà mỗi doanh nghiệp nên cố gắng đạt được.

Các yếu tố duy trì hay yếu tố tạo động lực là gì thì các bạn có thể tự tìm hiểu thêm

Một số tài liệu mình tìm qua được về tạo động lực – đọc qua sẽ thấy các học thuyết về tạo động lực được điểm danh khá đầy đủ, và cách tiếp cận khi lựa chọn mô hình tạo động lực cho mỗi đơn vị tổ chức là không giống nhau:

  • CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ HÀI LÒNG TRONG CÔNG VIỆC CỦA NHÂN VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC TIỀN GIANG – Lê Nguyễn Đoan Khôi  và Nguyễn Thị Ngọc Phương  – Phòng Quản lý Khoa học, Trường Đại học Cần Thơ

http://sj.ctu.edu.vn/index.php/nam2014/doc_view/2609-cac-nhan-t-tac-d-ng-d-n-s-hai-long-trong-cong-vi-c-c-a-nhan-vien-t-i-tru-ng-d-i-h-c-ti-n-giang

  • XÂY DỰNG MÔ HÌNH ĐÁNH GIÁ SỰ THỎA MÃN CỦA ĐIỆN THOẠI VIÊN TỔNG ĐÀI GIẢI ĐÁP KHÁCH HÀNG DỊCH VỤ VIỄN THÔNG TẠI VIỆT NAM
  • Võ Thị Thiện Hải & Phạm Đức Kỳ

http://www.mbavn.org/view_news.php?id=2252

Buổi đào tạo của Thầy Trịnh Quốc Trị với chủ đề JSS, viết tắt của từ Job Satification Survey (khảo sát về sự hài lòng trong công việc), nhưng bản chất những gì thầy truyền tải lại là về việc khích lệ/động viên nhân viên theo tình huống (tức là theo từng giai đoạn phát triển của nhân viên từ khi họ vừa bước vào một vị trí công việc mới của doanh nghiệp).

Trải nghiệm xong buổi đào tạo này, mình thực sự có một chút phải điều chỉnh trong việc hình dung về cách quản lý lao động từ thử việc đến khi phát triển họ, bài toán tuyển dụng cũng sẽ phải được giải thận trọng hơn (kể cả là tuyển mới hay là tuyển nội bộ).

Hình ảnh 1 để bạn hình dung về sự liên hệ giữa học thuyết Maslow và Herzberg mà mình hiểu – nói chung các bạn hiểu khác cũng không sao ;)

Doanh nghiệp muốn có 1 số lượng lao động tạm ổn thì nên có các chính sách để duy trì sự hài lòng của người lao động (theo 2 nhu cầu bậc 1 và 2 của Maslow, hoặc theo yếu tố Hygiene của Herzberg)

Bài hôm nay chỉ nói đến doanh nghiệp đã đạt đến điểm hài lòng cho người lao động (Tức là họ không cảm thấy bất mãn về chế độ chính sách của doanh nghiệp) – cũng không phải là động lực 3.0 nhé (loại đó là sau khi làm được mấy thứ của bài này :D)

Hình ảnh 2 được Thầy vừa xây dựng, vừa thực hành qua trải nghiệm tập tung bóng tennis ^^

Sơ đồ này thầy vẽ dễ hiểu hơn cái Situation leadership Model mà bạn search qua google, hồi 2008 mình học bên AMICA thì cũng rất đau đầu khi nghe Thầy giáo giảng về mô hình này – lúc đó thấy nó thật cao siêu.

situational leadership_model2

Giai đoạn D1: Lao động mới bước vào 1 công việc mới (mới được tuyển dụng/mới được đề bạt)

Lúc đó ngư ời lao động: họ háo hức, đầy nhiệt huyết, có nghĩa là động lực của họ với công việc lúc này là cao nhất, họ muốn và nghĩ mình có thể cống hiến rất nhiều cho doanh nghiệp.

Tiếc thay, lúc này, năng lực của họ với công việc đó đang ở mức thấp nhất (doanh nghiệp chẳng được gì từ người lao động mà đang phải bỏ chi phí ra để hướng dẫn, chỉ bảo).

Vậy nên chẳng có việc gì khác để làm đúng ngoài việc quản lý trực tiếp phải ngay lập tức chỉ dẫn trực tiếp cho họ (directing-S1). Bởi lúc này là lúc người lao động tự ý thức cao về việc họ cần học hỏi và làm theo hướng dẫn nhất.

Về trò tung bóng: Thầy hướng dẫn chúng ta bắt đầu với 1 quả bóng, Thầy làm mẫu tung từ tay nọ, tung sang tay kia, mọi người bắt đầu thực hành việc đó đến khi quen tay và tốc độ tung trở nên đều đặn, độ cao mỗi lần tung cũng cần sự ổn định – trong quá trình này Thầy đi từng người để hướng dẫn và điều chỉnh nếu họ chưa làm đúng. (lúc này người thực hiện bắt đầu thấy việc này dễ ợt, sao phải làm đi làm lại lâu thế :D) thì Thầy bắt đầu sang giai đoạn 2.

Giai đoạn D2: lao động bắt đầu biết mình phải làm những việc này việc kia, việc cứ làm theo sự chỉ dẫn khiến họ bắt đầu giảm động lực ^^

Năng lực của họ đã bắt đầu hình thành (có 1 chút kỹ năng)

  • Quản lý trực tiếp cần phải Huấn luyện (Coaching – S2) bao gồm hành động chỉ dẫn và khích lệ để người lao động làm được những việc yêu cầu năng lực ở cấp độ cao hơn D1

Trong giai đoạn D2 này, nên lưu ý đến mô hình huấn luyện (Coaching Model) gồm 4 bước: Giải thích – Minh họa – Thực hành – Phản hồi

Coaching Model

Về trò tung bóng: 1 quả thì quá dễ, 2 quả thì sao? Áp dụng kỹ thuật Coaching Model, nhưng vì cấp độ khó hơn nên vừa chỉ bảo hướng dẫn phải vừa khích lệ động viên – thầy giải thích về nguyên lý với câu thần chú “tung và tung và tung và tung” – nghĩa là bạn chỉ cần nghĩ đến việc tung bóng thôi, đỡ bóng là một phản xạ tự nhiên rồi => thầy minh họa và mọi người thực hành, khi có người nản Thầy lập tức có các biện pháp khuyến khích để họ tiếp tục tập. Kết quả là 100% người thực hành đều làm được như hướng dẫn.

  • Khi nhân viên của bạn đã biết các công việc cơ bản của vị trí, bạn cần tiếp tục hướng dẫn họ ở cấp độ cao hơn và kèm theo sự khích lệ động viên, vì lúc này động lực của họ đang giảm xuống một cách tối đa – giai đoạn người lao động rất dễ bỏ cuộc J nên phải khích lệ kịp thời ^^

Về bản chất, người lao động có đạt đến năng lực D2 thì cũng chưa đạt được chỉ tiêu mà doanh nghiệp mong muốn, vẫn đang trong giai đoạn doanh nghiệp phải đầu tư đào tạo học làm được nghề.

Giai đoạn D3: người lao động bắt đầu rèn luyện để nâng cao năng lực của mình để có thể độc lập thực hiện nhiệm vụ.

Giai đoạn này động lực đã cao hơn giai đoạn D2 vì mình đã làm được việc và tương ứng là năng lực cũng đã cao hơn giai đoạn D2

Giai đoạn này người quản lý chỉ đóng vai trò Hỗ trợ (Supporting – S3) – khi  người lao động cần hỗ trợ thì quản lý trực tiếp có mặt để hỗ trợ.

Về trò tung bóng: Thầy giáo hướng dẫn mọi người thực hiện việc tung 3 quả theo các bước giải thích, minh họa, thực hành, phản hồi. Giai đoạn này là giai đoạn khó khăn vì tỷ lệ thành công/đạt đến năng lực mong muốn không phải là 100% – nhà quản lý phải biết rõ điều này để liên tục có những lớp người lao động ở giai đoạn D1, D2 để kế cận. Nghĩa là sau giai đoạn này sẽ có những người làm được nghề và trở thành lao động tạo ra giá trị cho doanh nghiệp, và sẽ có những người phải dừng cuộc chơi nếu tiếp tục thực hiện quá trình từ D2 lên D3 không hiệu quả.

Giai đoạn D3 là giai đoạn NLĐ đã làm được công việc, song hiệu suất chưa đạt 100%, và phải tiếp tục rèn luyện.

Giai đoạn D4: Những người lao động kiên trì ở D3 sẽ trở thành những người có năng lực đáng tin cậy và họ tự tin với việc thực hiện nhiệm vụ của mình, thực hiện nó như một cách thể hiện bản thân ^^

Lúc này sự khích lệ, động viên không còn giá trị tạo động lực cho họ

Mà người quản lý cần phải có sự ủy thác (Delegating – S4), nhưng nhà quản lý nhất định phải kiểm soát kết quả để đảm bảo được kết quả của cả nhóm.

Về trò tung bóng: thời gian của 1 buổi học ko thể đủ để 1 người biết tung 3 quả có thể luyện thành thạo để biểu diễn, nghĩa là việc trải nghiệm tung bóng tại lớp chỉ dừng lại ở D3, nghĩa là có một số lượng nhất định người thực hiện được việc tung 3 quả nhiều hơn 1 lần J. Những người chưa tung được 3 quả sẽ được quay về giai đoạn D2 để huấn luyện lại, sau vài lần như vậy nếu vẫn không được thì phải đổi kế hoạch khác 

Như vậy, theo sơ đồ trên, chúng ta sẽ có 4S (situation) theo 4 giai đoạn của người lao động, và người lao động lại chia thành các nhóm tính cách nổi trội DISC => có 16 tình huống để nhà quản lý lựa chọn cách thức quản lý/lãnh đạo cho phù hợp ^^.

Về phía người lao động, nhìn vào biểu đồ này, cũng sẽ tự nhận thức được giai đoạn đầu khi tiếp nhận một công việc nào đó, nếu sếp bạn không chỉ bảo bạn thì bạn nên yêu cầu sếp chỉ bảo để đảm bảo bạn không làm sai từ đầu, vì nếu làm sai từ đầu rất khó sửa lại, nhất là giai đoạn D2. Đến giai đoạn D3, bạn cần phải kiên trì rèn luyện thì kỹ năng của bạn mới lên cấp độ D4 – đủ để cống hiến cho doanh nghiệp theo suy nghĩ của bạn ở giai đoạn D1. Và cũng nên tự nhận thức việc doanh nghiệp đang phải đầu tư cho bạn từ giai đoạn D1 đến D3.

Về phía người quản lý trực tiếp, vậy là bạn đã có 16 tình huống có thể xảy ra với nhân viên của mình, bạn nên phân loại để có hướng quản lý phù hợp J

Về phía người làm nhân sự, bạn đã biết các giai đoạn của người lao động về sự cam kết cũng như năng lực của họ, bạn cần hỗ trợ các nhóm tuyển người phù hợp, tư vấn cho họ cách quản lý, giao việc cho cấp dưới, cách phát triển năng lực bản thân phù hợp nhất. Trong tuyển dụng không nên tuyển bừa, mà trước tiên cần tuyển người có cam kết với công việc của họ, trong đào tạo cũng cần chú ý đến các kỹ thuật hướng dẫn, động viên, khích lệ, hỗ trợ và ủy thác.

Về phía chủ doanh nghiệp, không nên nóng vội việc tuyển người, việc người lao động vào doanh nghiệp là phải có đóng góp ngay – trừ khi đó là 1 công việc tương tự tuy nhiên cũng cần phải có thời gian làm quen.

Nói chung là sau buổi học, mình đã tung được 3 quả bóng được đến 5-7 lần, chứng tỏ mình cũng đã phát triển đến giai đoạn D3, và sẽ rèn luyện để lên D4. Còn để có thể hướng dẫn lại được người khác thì mình lại đến D1 của một cấp độ khác :v

Công cụ đo lường JSS: http://congcu.vita-share.com/jss/

Chúc cả nhà ngủ ngon ^^

Previous Older Entries

Một ngôi nhà tại Trà Vinh

Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 695 other followers

%d bloggers like this: